Article-banner_750x250_US.jpg

    Serwisowanie bloków i wózków… o co tyle krzyku?

    Ask…#DrHarken
    23/6/2015

    Brak konserwacji = zwiększenie tarcia = zmniejszenie wydajności

    Konserwacja bloków i wózków nie należy do najprzyjemniejszych rzeczy do zrobienia na jachcie i wielu żeglarzy czynność tę spycha na sam koniec listy. Tak być nie powinno!

    Biorąc pod uwagę obciążenia pod jakimi bloki i wózki pracują, często ich nie doceniamy …do czasu aż się zepsują. Wpływ na spadek wydajności jachtu spowodowany uszkodzeniem bloku lub wózka może okazać się ogromny.

    Jaki wpływ na działanie jachtu może mieć źle konserwowany blok lub wózek?

    W wyjaśnieniu pomocny może być przykład gry w piłkę. Wyobraź sobie kopanie piłki na nawierzchni asfaltowej, a następnie próbę kopnięcia jej z błota. Oczywiste jest, że gra na asfalcie jest znacznie prostsza.

    Podobnie jest z pracą osprzętu. Zaniedbany i niekonserwowany, obrasta on w brud i grudki soli. W rezultacie takiego, zwiększa się tarcie na łożyskach i ich szybkie zużycie i zniekształcenie, co z kolei upośledza ich prawidłowe działanie. To z kolei zmniejsza efektywność działania całych systemów ożaglowania. Ponadto zużyte, zniekształcone łożyska pracujące pod obciążeniem grożą całkowitym zniszczeniem bloku i jego bezużytecznością.

    Podobnie dzieje się z wózkami, które nie są należycie konserwowane. Zbierający się brud i sól mogą powodować korozję materiałów, zacinanie się wózków i niekorzystny wpływ na żeglowanie i bezpieczeństwo na morzu.

    Co może się wydarzyć na morzu gdy blok lub wózek ulegnie uszkodzeniu?

    W najgorszym przypadku blok lub wózek może się zupełnie zepsuć. Jeśli do uszkodzenia dojdzie w czasie gdy osprzęt jest pod obciążeniem,  może to być niebezpieczne dla załogi. Jeśli nie masz zapasowych bloków i wózków na pokładzie, nie będziesz mógł dobrze trymować żagli, co w przypadku dłuższej żeglugi oceanicznej może cię zmusić do nieplanowanego zawinięcia do najbliższego portu, skrócenia podróży i poniesienia dodatkowych kosztów.

    Gdy łożysko w wózku pęknie, wypadnie on z szyny co może doprowadzić do wypadku z obrażeniami ciała. Jeśli dojdzie do tego na szotach genui lub grota, w jednym momencie tracisz kontrolę nad jachtem czyniąc dalszą żeglugę niemożliwą.

    Co jest najczęstszą przyczyną złego działania osprzętu?

    Nie ma prostej odpowiedzi na to pytanie, ale mogę rzucić trochę światła na kluczowe czynniki, które każdy żeglarz powinien wziąć pod uwagę.

    Czyszczenie
    Sól, brud i zanieczyszczenia nie są przyjaciółmi twojego osprzętu. Jeśli nie czyścisz bloków i wózków regularnie czystą słodką wodą lub ciepłą wodą z dodatkiem mydła, wówczas zgromadzona sól i brud powodują spadek wydajności ich działania związany ze zużyciem łożysk, a z czasem ich zniszczeniem.

    Artykulacja
    Jedną z najczęstszych przyczyn awarii bloku jest ,gdy kierunek działania siły nie pokrywa się z kierunkiem obrotu rolki, co powoduje, że rolka nie obraca się swobodnie. W rezultacie pojawiają się naprężenia tam gdzie nie powinno ich być. Obciążanie bloku pod niewłaściwym kątem zmniejsza jego siłę i wydajność.

    Przeciążenie
    Bloki i wózki nie powinny być przeciążane ponad wyznaczone maksymalne obciążenie robocze. Częstym błędem jest dokonywanie przeróbek na jachcie nie biorąc pod uwagę ich korelacji z pozostałym osprzętem. Na przykład, jeśli zmieniasz żagiel na swoim jachcie by zwiększyć jego rozmiar, jednocześnie wzrasta obciążenie na blokach i wózkach, które mogą być przeciążone jeśli nie sprawdzisz ich tolerancji.

    Robiąc poprawki na swoim jachcie lub zmieniając żagiel, upewnij się, czy maksymalne obciążenia bloków i wózków wciąż współgrają z wprowadzonymi zmianami!

    Jak często należy dokonywać przeglądu i konserwacji bloków i wózków?

    Nie ma jednej pisanej zasady, jednak powinno się obejrzeć je przed każdym postawieniem żagla. Powinieneś również sprawdzić szekle, szplajsowania, oraz przyjrzeć się, czy na osprzęcie nie ma oznak pękania, zniekształceń czy usztywnień.

    Pełny serwis powinien być przeprowadzony raz na sezon. Porządne mycie po każdym pływaniu (lub dłuższym braku aktywności) pozwoli utrzymać twój osprzęt w optymalnej kondycji do dalszego działania.

    Czy serwis zależy od typu bloku lub materiału z jakiego wykonany jest wózek?

    Owszem, zależy! Oto prosty sposób spojrzenia na ten problem…

    Łożyska, które się toczą: takie jak kulki w wózkach, blokach oraz wałeczki z Torlonu® w blokach Black Magic®, wszystkie one wymagają regularnego mycia świeżą wodą lub ciepłą wodą z detergentem. Po myciu dodaj małą kroplę oleju OneDrop™, który pomaga utrzymać łożyska w dobrym stanie.

    Części, które się ślizgają: takie jak ślizgowe wózki genui, listwowe czy w systemie T-track, powinny być konserwowane w ten sam sposób jak bloki na kulkach z tą różnicą, że czynność tę polecamy zakończyć spryskując Sailkotem™ zamiast użyciem OneDrop.

    Jakie są najczęstsze sygnały informujące nas, że należy dokonać przeglądu/naprawy?

    Dla bloków: Zwróć uwagę, czy rolka obraca się swobodnie, czy nie ma wyciągniętego krętlika lub szekli, i czy poliki bloku są całe i nie ma na nich śladów pęknięć lub zniszczenia.

    Dla wózków: Jeśli zauważysz, że wózek nie porusza się lub jest zbyt sztywny, gdy system nie jest obciążony, jest to znak, że wymaga on twojej uwagi!

    Kluczone sprawy do zapamiętania:

    • Pamiętaj, że zwiększając żagiel lub pozycję szotów, musisz upewnić się, że obciążenia nie będą zbyt wysokie dla osprzętu na pokładzie.
    • Rzuć okiem na osprzęt zanim postawisz żagiel. Nie ma nic gorszego niż poluzowana szekla i utrata przetyczki.
    • Myj bloki i wózki po każdym użyciu lub dłuższym nieużywaniu.
    • Upewnij się, że bloki są dobrze dobrane do obciążeń na linach.
    • Im mniej serwisowania = tym więcej tarcia = tym mniej wydajności.

    Tyle na teraz…

    Dr. Harken!

     

    Inne artykuły Dr Harken:

    McLube jest zastrzeżonym znakiem towarowym McGee Industries, Inc.
    Torlon jest zastrzeżonym znakiem towarowym Solvay Advanced Polymers L. L. C.
    Sailkote jest zastrzeżonym znakiem towarowym McLube, a division of McGee Industries, Inc.
    OneDrop jest zastrzeżonym znakiem towarowym McLube, a division McGee Industries, Inc.

  • United States
  • Australia
  • France
  • Italia
  • New Zealand
  • Polska
  • Sverige
  • UK